Door: Karima Burns www.islam-online.net
Vertaald door: Team Moslima

“Vast (de maand Ramadan) om jullie lichamen te genezen van ziekten”, luidt een hadith, oftewel een uitspraak van de profeet Mohammed (vrede zij met hem).

Aankomen kan gezien worden als één van deze ziekten. Als men wil afvallen tijdens de vastenmaand, moet men er op letten dat dit op een zorgvuldige manier gebeurt.

Er zijn vele hadith die ons adviseren over hoe we gezond kunnen eten in deze maand. Maar juist wanneer het Ramadan is, vergeten we deze gezonde eetgewoonten vaak.

Ironisch genoeg zijn er tijdens Ramadan meer “eet-valkuilen” dan in welke andere maand van het jaar dan ook. Dus op het moment dat wij ons best doen om goede moslims te zijn door te vasten, kan het zo zijn dat we onbewust afdwalen van het pad van de Profeet, door alle regels aangaande goede voeding te overtreden. De meest voorkomende “ramadan- valkuilen” zijn: direct na de adhaan (oproep tot gebed) van de maghreb een zware iftaar-maaltijd nuttigen (maaltijd waarmee het vasten verbroken wordt), onbekend of nieuw voedsel eten, te veel gezouten voedsel, te veel zoetigheden, extra veel thee of koffie drinken, niet genoeg slapen, maaltijden overslaan, te veel brood eten, veranderingen in onze levensstijl en minder bewegen

Een zware iftar-maaltijd nuttigen direct na de adhaan is iets dat wordt afgeraden in de hadith. Als we na een hele dag vasten ineens heel veel voedsel tot ons nemen, kan dit onze spijsvertering verstoppen. Om deze reden is het aangeraden het vasten te verbreken met dadels en water of een eenvoudige soep, vervolgens het maghreb-gebed te verrichten en daarna een bescheiden iftar te eten. Helemaal goed is het om na de tarawieh-gebeden (avondgebeden tijdens Ramadan) nog een lichte maaltijd te nuttigen.
Een uitgebreide iftar veroorzaakt nogal eens problemen omdat er vaak voedsel tussen zit dat uitlokt tot meer eten. Dit is het soort voedsel dat mensen doet verlangen naar steeds meer van hetzelfde. Suiker is hier een belangrijk voorbeeld van. Het tegenovergestelde van “uitlokkend voedsel” is “ideaal voedsel”. Je kunt er achter komen welk voedsel voor jou uitlokkend is, door gewoon goed op te letten of door een homeopaat/natuurgenezer te bezoeken. Iedereen zou moeten weten waarvoor hij allergisch is, welk eten voor hem “uitlokkend” is en wat zijn “ideale” eten is. Dit is voor iedereen verschillend.

Overeten is een dus een duidelijke valkuil voor degenen die af willen vallen tijdens Ramadan. De Koran zegt: “Eet van de goede dingen, waarmee Wij jullie hebben voorzien en overdrijft niet” (Soerat Taha, 20:81). Veel mensen hebben niet door dat ze juist meer eten omdat ze proberen dit niet te doen. Maar vergeet niet dat mensen de rest van het jaar meestal nauwelijks ontbijten, zich haasten naar hun werk of school, daarna een eenvoudige lunch nuttigen en ’s avonds een meer uitgebreide maaltijd. Daarna gaan ze naar bed. In sommige culturen hebben ze een uitgebreide lunch en een eenvoudige avondmaaltijd. In Ramadan echter is de iftar meestal erg uitgebreid en gaat men soms door met eten tot diep in de nacht, vooral wanneer men op familie- of vriendenbezoek gaat. De ochtendmaaltijd (soehoer) is vaak ook tamelijk zwaar. In deze periode van het jaar is het raadzaam om een eetdagboek bij te houden, om er achter te komen hoeveel men werkelijk eet. Helaas constateer ik dat de meeste mensen die zeggen dat ze niet te veel eten, er achter komen dat ze dit wel degelijk doen wanneer ze het opschrijven.

Het eten van nieuw of onbekend voedsel vormt ook een obstakel voor afvallen tijdens Ramadan. In feite is het zo dat iedere verandering van levensstijl als stressvol ervaren kan worden en er zo aan bij kan dragen dat men aankomt in gewicht. Mensen die gevoelig zijn voor stress kunnen hierdoor aankomen. Als jij iemand bent die niet van verandering houdt en vindt dat “alles zijn eigen plek heeft en alles op zijn eigen plek moet liggen” en je je thuis het meest op je gemak voelt, dan ben jij waarschijnlijk iemand die niet zo goed om kan gaan met stress die voortkomt uit verandering. Vitamine-B-Complex preparaten kunnen je dan van nut zijn. Er bestaan ook een heleboel kruiden die kunnen helpen stress te verminderen.

Het eten van nieuwe dingen vermeerdert ook de kans dat je iets binnenkrijgt waarvoor je allergisch bent. De profeet Mohammed, vrede zij met hem, zei: “De maag is het bassin van het lichaam en de aderen monden er uit. Wanneer de maag gezond is, putten de aderen er gezondheid uit en wanneer de maag ziek is, putten de aderen er ziekte uit”. Voedsel waarvoor je allergisch bent kan je maag ziek maken, waardoor je astma-aanvallen kunt krijgen, huiduitslag of aan kunt komen in gewicht. Er zijn nu wetenschappelijk bewijzen die aantonen dat allergieën of gevoeligheid voor bepaald voedsel gewichtstoename kan veroorzaken. Velen zijn vele kilo’s kwijt geraakt door er achter te komen waarvoor ze een allergie hebben, waarna ze het voor hen kwaadaardige voedsel uit hun diëten schrapten. Veel mensen hebben een allergie voor eieren, pinda’s, melk, graan, soja en nog veel meer

Het soort voedsel dat jij uitkiest om te eten tijdens Ramadan kan ook jouw pogingen om af te vallen teniet doen. Als je te veel zoutige dingen eet, zal je lichaam vocht blijven vasthouden, waardoor je een opgeblazen gevoel krijgt. Aan de andere kant is het zo dat een gebrek aan water in het lichaam er voor zorgt dat het lichaam vet en andere gifstoffen langer vasthoudt, omdat er niet voldoende vloeistoffen aanwezig zijn om de gifstoffen uit het lichaam weg te spoelen.

De Koran zegt heel duidelijk: “O mensen, eet van wat op de aarde is, het goede en toegestane” (al-Baqara 2:168). Als je te veel ongezond voedsel eet, zoals verwerkte deegwaren en zoetigheden, dan kom je aan. Deze verwerkte en suikerhoudende voedingsmiddelen zijn nu het “uitlokkende voedsel”, dat we zojuist al noemden. Deze producten breken ook nog eens de voedingsstoffen in jouw lichaam af, met als gevolg dat je lichaam gaat verlangen naar meer voedsel, omdat je je nog niet vol voelt.

Het eten van te veel deegwaren en zetmeelhoudende producten kan er ook aan bijdragen dat men aankomt. Ramadan is vaak een tijd waarin vrouwen hun kookkunsten willen tonen. Het bakken van brood wordt vaak gezien als visitekaartje van de gastvrouw; wie een goed brood kan bakken, die kan pas echt koken! Maar niet iedereen ziet brood als het hoogtepunt van goede kookkunsten. Verscheidene boeken van diëtisten leggen heel precies uit hoe zetmeel en granen bijdragen aan gewichtstoename. De meeste granen en peulvruchten, in combinatie met melk en vlees, dragen bij aan de zure omgeving in ons lichaam, wat een nadelig effect heeft op de gezondheid

De beste manier om het probleem van het eten van te veel zetmeel op te lossen, is er zeker van te zijn dat je de juiste porties van de verschillende voedselsoorten binnenkrijgt, wat nodig is om af te kunnen vallen. Stel je voor dat je je bord samenstelt uit enkel en alleen groenten en dat je slechts melk, vlees en granen mag gebruiken als smaakmakers/garnering. Beperk jezelf tot één kopje graan (rijst/tarwe/bulgur) per dag. Ga selderij zien als iets waar je smeerkaas of pindakaas op kunt smeren, in plaats van op brood. Dip worteltjes in de hoemoes, in plaats van brood. Vul koolbladeren, in plaats van tortilla’s. Stop niet met het eten van brood en vlees, maar laat ze meer op de achtergrond of bewaar ze voor bijzondere gelegenheden. Je zou moeten streven naar 70 % groenten (en fruit, maar hier iets minder van) en 30% aan granen, bonen en melkproducten en vlees

Er is nog een hele voedselcategorie die bijdraagt aan gewichtsverlies, omdat de producten bitter zijn, of omdat ze een hoog watergehalte hebben. Het is bekend dat ieder voedsel of kruid dat bitter is meehelpt vetten sneller en efficiënter door het systeem te loodsen. Ook hier geldt dat je matig moet zijn in het nuttigen ervan en de juiste porties tot je moet nemen. Het is geen voedsel dat je onbeperkt kunt eten. Bitter en voedsel met een hoog watergehalte zijn onder andere: haver, maïs, rogge, adzuki-bonen, komkommer, aubergine, zoete aardappelen, selderij, asperges, spruitjes, kool en andere spruitachtigen. Je kunt ook kruiden gebruiken die de spijsvertering stimuleren. Dit zijn onder andere: kardemom, gember, kaneel, cayennepeper

Stoppen met bewegen kan ook leiden tot gewichtstoename tijdens Ramadan. De meeste mensen gaan op de één of andere manier minder hard werken en redeneren aldus: “Het is Ramadan, dus ik moet mijn krachten zoveel mogelijk sparen”. Maar dit principe gaat voor de meeste mensen niet op. Wanneer je gezondheid zwak is, dan waarschuwt de stress die je krijgt door te vasten dat je op moet passen. En als je zo ongezond bent dat je tijdens de Ramadan geen normaal leven kunt leiden, dan zou je in ieder geval niet moeten vasten. We moeten bewegen, zodat er bloed en lymfe (weefselvocht) door onze lichamen wordt gepompt.
Het hart pompt bloed, maar de voeten en de benen pompen lymfe. De lymfeklieren helpen ons met het verwerken en het kwijt raken van de overtollige vetten en gifstoffen in ons systeem. Om de lymfe echt goed op gang te brengen, moet je per dag een wandeling maken en twintig minuten onafgebroken flink doorstappen. Denk eraan dat bewegen bij sommigen alleen niet voldoende is om af te vallen, dus laat je niet ontmoedigen als je niet direct resultaat ziet. En let er op dat je niet te fanatiek begint, want dan heb je veel meer kans dat je het niet volhoudt en dat je snel afhaakt. Begin met lichte sportoefeningen, zodat je gemotiveerd door kan blijven gaan met bewegen.

Het toenemen van gezellig koffie-en thee drinken draagt ook bij aan het vermeerderen van gewicht in de Ramadan. Door cafeïne (wat in koffie, thee, cola zit en zelfs in decafeïne-thee en koffie) kan men aankomen. Dit komt doordat koolzuurhoudende drankjes en cafeïne calcium uit jouw lichaamssysteem onttrekken, wat betekent dat je je op het moment minder vol voelt en je de neiging krijgt verkeerde dingen te eten of meer te eten.

Kruidenthee drinken in plaats van koffie of thee kan ook helpen bij het afvallen. Wat ik aanraad is het gebruik van kruidenmengsels of afslankmengsels die al honderden jaren getest zijn en nog steeds gebruikt worden. Er zijn vele afslankkruiden-formules op de markt, wel uitvoerig getest, maar slechts voor een korte periode. Er is voortdurende druk om steeds weer nieuwe mengsels te bedenken, waardoor veel afslankmiddelen die nu op de markt verkrijgbaar zijn, niet getest zijn op het lange termijn-effect dat ze hebben op de menselijke organen; schrikbarend is dat vele mengsels verscheidene kruiden bevatten die eigenlijk niet met elkaar samen gaan. Ten tweede is iedere persoon uniek, afhankelijk van zijn psychologische aard, zijn levensstijl en persoonlijke allergieën of gezondheidstoestand

Verassend genoeg kan ook een gebrek aan slaap gewichtstoename veroorzaken. En het komt veel voor dat mensen tijdens Ramadan te weinig slapen. Te weinig slapen kan je lichaam belasten, waardoor gewichtstoename wordt uitgelokt.

Niet voldoende eten kan ook een verassende reden zijn voor aankomen. De soehoer overslaan stelt een anti-uithongeringsmechnisme in je lichaam in werking, welke letterlijk je stofwisseling voor de rest van de dag afremt. Dit is alsof al het voedsel dat je eet in “slow motion” in je lichaam rondgaat, in plaats van snel. Wanneer je het ontbijt overslaat, zal je voedsel heel traag verteren en zul je in gewicht aankomen

Vitamines slikken tijdens Ramadan kan ook voor gewichtstoename zorgen. Vitamine D of multi-vitamines veroorzaken deze toename. Veel mensen denken, aangezien ze tijdens de Ramadan niet het voedsel eten dat ze gewend zijn, ze voor de zekerheid vitamines moeten slikken. Vitamines zouden nooit om deze reden moeten worden ingenomen en zouden altijd moeten worden aangeraden door een gezondheid deskundige. Vitamines kunnen, bij overmatig gebruik, schade toebrengen aan organen, tot ondervoeding leiden of andere gezondheidsproblemen veroorzaken wanneer ze niet op de juiste manier gebruikt worden.

Tot slot, maar niet minder onbelangrijk, moet je in gedachten houden dat Ramadan misschien niet het geschikte moment van het jaar is om in af te willen vallen. Concentreer je niet te veel op afvallen in Ramadan. Concentreer je op de betekenis van Ramadan, volg de richtlijnen aangaande gezonde voeding, zoals aangeraden door onze Profeet en je zult merken dat afvallen vanzelf zal gaan.


Karima Burns heeft een doctoraat in de natuurgeneeskunde en is doctorandus in de kruidengeneeskunde.
Ze heeft 12 jaar natuurgeneeskunde gestudeerd, 4 jaar lang een nieuwsbrief over natuurgeneeskunde uitgegeven en schrijft veel artikelen over natuur- en kruiden geneeskunde.
Vanuit persoonlijke ervaringen met verschillende ziektes, adviseert zuster Karima cliënten om gebruik te maken van natuurlijke therapieën, al dan niet aangevuld met kruiden