Het laatste debat tussen Hillary Clinton en Barack Obama voor Super Tuesday werd een hoofse dans tussen de twee kandidaten voor de Democratische nominatie. Beiden sloten niet uit de ander te steunen als running mate voor het vicepresidentschap. De Democratische partijmilitanten reageerden enthousiast. ‘Ze zijn allebei zo goed dat ik niet weet voor wie ik moet kiezen op Super Tuesday.’

Door Maarten Rabaey vanuit Los Angeles

Het eerste face to face-debat tussen de eerste vrouwelijke en de eerste Afro-Amerikaanse presidentskandidaten vond plaats in het Kodak Theatre, bekend van de Oscaruitreiking. Daar werden ze toegejuicht door de fine fleur van de entertainmentindustrie in Hollywood, een belangrijke donor voor beiden.

De aanwezigen Obama- en Hillary-aanhangers zagen er hoe beide kandidaten elkaar opvallend hartelijk bejegenden. “Ik was bevriend met Hillary Clinton voor we deze campagne begonnen, dat zal ook zo zijn nadat de campagne voorbij is”, zei de senator uit Illinois, die in eerdere debatten kritiek had gekregen erg afstandelijk met haar om te gaan.

Volgens Hillary verbleken de verschillen tussen Obama en haar in vergelijking met de verschillen die ze met de Republikeinen hebben. “Zij zijn meer van hetzelfde”, zei de voormalige first lady, in een verwijzing naar de partij van uittredend president George W. Bush. “Geen van ons beiden is meer van hetzelfde. Wij zullen ons land veranderen.” Beiden hengelden ook openlijk naar de kiezers van John Edwards, die eerder deze week afhaakte na teleurstellende resultaten in de voorverkiezingen.

In de inhoudelijke debatten over de verkiezingsthema’s kwamen wel verschillen tussen beide kandidaten aan het licht, maar over de grond van de zaak waren ze het telkens eens. Beiden bepleitten universele zorgverzekering, maar Obama verschilt met Clinton van mening dat je zulks moet verplichten. Hij legde de nadruk op betaalbaarheid.

Als er zaken scherp werden gesteld dan was het alsof de kandidaten al repeteerden voor een debat met de Republikeinse tegenstrever. Niet Obama maar vooral de moderators speelden die rol, bijvoorbeeld toen ze Clinton harde vragen stelden over haar stem voor een resolutie in 2002 die geweld tegen Irak mogelijk maakte.

Hillary weigerde toe te geven dat ze een fout maakte, en beschuldigde Bush ervan de wetgevers te hebben misleid. “Ik werd persoonlijk door het Witte Huis verteld dat ze de resolutie zouden gebruiken om de wapeninspecteurs weer binnen te loodsen. We bombardeerden hem in 1998 (onder het presidentschap van Bill Clinton) ook gedurende dagen omdat hij (Saddam) inspecteurs had uitgewezen. Dus ik denk dat ik een beredeneerde keuze maakte. Helaas deed de persoon die uiteindelijk het beleid uitvoerde dat niet.”

Toch liet Obama niet na hier duidelijk te maken dat hij van het begin af tegen de oorlog was. “Ik denk dat het veel makkelijker is voor ons om deze discussie te voeren wanneer we een genomineerde hebben die kan zeggen: ‘Ik heb altijd gedacht dat dit een slecht idee en een slechte strategie was’.” Zowel Obama als Clinton beloofden de troepen zo snel mogelijk terug te trekken uit Irak als ze president zouden worden, en vinden dat daar een datum op vastgepind moet worden “om de Iraakse regering duidelijk te maken dat het ons ernst is”.

Omdat in staten als Californië de latino’s een doorslaggevende stem hebben, schaarden beiden zich achter een ‘allesomvattende immigratiehervorming’. Clinton stelde zich daarbij iets harder op, en zei dat illegale immigratie schade berokkent aan ‘de Amerikaanse werknemers’. Obama verweet haar verschillende standpunten te hebben ingenomen over het uitreiken van rijbewijzen aan illegale immigranten, een afgeschoten voorstel in haar thuisstaat New York waar ze eerst voor en dan tegen was.

Running mates

Clinton boekte opvallend veel succes toen ze gevraagd werd of het niet fout is dat twee families (Bush en Clinton) de VS-regering al gedurende vier presidentstermijnen controleren. “Er was een Clinton nodig om op te ruimen na de eerste Bush, en ik denk dat er een andere nodig kan zijn om op te ruimen na de tweede Bush”.

Het langste en luidste applaus kwam er toen moderator Wolf Blitzer van CNN opmerkte dat veel Democraten verklaarden dat ze een Clinton-Obama of Obama-Clinton als ‘dream ticket’ willen in november. Geen van beiden sloot uit de ander als running mate te selecteren. “Ik ben blij dat we op dezelfde weg wandelen”, zei Obama. “We hebben samen nog een lange weg te gaan.” Even daarna stond Barack Obama opvallend galant recht om Hillary Clinton uit haar stoel te helpen.

“Het werd tijd dat ze vriendelijk waren tegen elkaar”, zegt Kelley Willis van de West LA Democratic Club na afloop. “Ik denk dat er vanavond een kloof is gedicht die in onze partij begon te ontstaan. Aanhangers van Obama en Clinton waren binnen onze partij soms zo scherp voor elkaar dat het oncomfortabel werd.”

Daarin wordt hij bijgetreden door Al Lay (37), voorzitter van de LAX Area Democratic Club. “Dit debat zal vooral de eenheid van onze partij versterken in aanloop naar de echte verkiezingen. Ik vond het opvallend hoe ze een paar keer op elkaar inspeelden om John McCain te kapittelen. Noem dit onze pre-emptive strike. We nemen nu al het tegenargument weg dat we intern verdeeld zijn, wat de Republikeinen niet kunnen zeggen.”

Lay vindt de uitkomst van het debat slechts voor één zaak moeilijk. “Ze zijn allebei zo goed dat ik niet weet voor wie ik moet kiezen dinsdag (lacht). Positief daaraan is dat we kunnen kiezen tussen twee winnaars.” Ook advocaat Gregory Apt van de Four Stars Democratic Club zegt zijn keuze voor Super Tuesday nog niet te hebben gemaakt. “Onbeslister dan ooit”, zegt hij.

In een ticket van beiden na de conventie gelooft hij evenwel niet. “Een running mate moet gekozen worden om de kiezers in het zuiden en de Midwest te winnen. Voor Hillary komt bijvoorbeeld voormalig generaal, NAVO-opperbevelhebber en presidentskandidaat Wesley Clark in beeld.”

Ook Bill Clinton gaat tijdens het napraten opvallend veel over de tong. Hij was vanavond de opvallende afwezige in het Kodak Theatre. Dochter Chelsea was er wel. De voormalige president lag de voorbije week onder vuur omdat hij soms erg brutaal uithaalde naar Obama. Hillary maakte in het debat wel duidelijk dat zij de enige president in het Witte Huis zou zijn, maar ging daar volgens Willis niet ver in genoeg. “Bij veel mensen leeft het idee dat zij Bill Clinton in haar regering zal opnemen. Ze moet duidelijk maken dat dat niet kan sinds het wettelijk verbod dat werd ingesteld nadat president John F. Kennedy zijn broer benoemd had als justitieminister. Ook de voor Bill Clinton voorgespiegelde rol als bijzonder humanitair gezant vind ik niet realistisch. Een minister van Buitenlandse Zaken zou voortdurend in zijn schaduw moeten leven. Obama zou dat probleem niet hebben. Hij kan zowel Bill als Hillary opnemen in zijn regering. Dat zou pas een dreamteam zijn.”