De sp.a oogst wat ze gezaaid heeft. Haar initiatief bleek de perfecte gangmaker voor het Vlaams Belang, dat nu overal in Vlaanderen moties indient voor een hoofddoekenverbod

 

Meyrem Almaci en Freya Piryns plaatsen de hoofddoekenkwestie opnieuw op de Antwerpse agenda

@5 INFO Opinie:Meyrem Almaci (Groen!) is federaal parlementslid. Freya Piryns (Groen!) is senator en fractieleidster van de gemeenteraad in Antwerpen.

@4 DROP 2 OPINIE:Na Antwerpen en Gent is gisteren ook in Lier een hoofddoekenverbod voor loketpersoneel gestemd. Opnieuw met een wisselmeerderheid van Open Vld, CD&V en Vlaams Belang. Sp.a en Spirit stemden tegen. Maar de tegenstem in Lier en in Gent kan niet maskeren dat het de sp.a was die in Antwerpen vorig jaar de kat de bel aanbond. In Antwerpen was er helemaal geen probleem met hoofddoeken en loketten, voordat Janssens dat voorstel op de agenda plaatste. Maar Janssens en co. hebben er wel een probleem van gemaakt. In de Antwerpse gemeenteraad stemden alle raadsleden van sp.a en, jawel, ook van Spirit, inclusief het lokale Spiritboegbeeld Fauzaya Talhaoui, voor het hoofddoekenverbod. Alleen de twee raadsleden van Groen! stemden tegen. De sp.a oogst nu wat ze gezaaid heeft. Haar initiatief bleek de perfecte gangmaker voor het Vlaams Belang, dat nu overal in Vlaanderen moties indient voor een hoofddoekenverbod.

 

Tijdens de campagne schermden de verschillende allochtone mandatarissen telkens met een of ander ‘valabel’ argument om zich vrij te pleiten. Open Vld’ers in Antwerpen zeiden: “Het was niet ons voorstel”. De CD&V’ers vochten: “Tot het loket en niet verder”, en bij Spirit klonk het: “We konden niet anders dan mee stemmen”. Allen slaagden ze er wonderwel in om voor een meestal allochtoon publiek de verantwoordelijkheid naar een ander door te schuiven. Uiteindelijk stemden ze allemaal wel braafjes mee. Dat patroon werd nooit doorbroken. Bij de top blijft de situatie onduidelijk. Wat denken Leterme, Vandeurzen en Schouppe van het hoofddoekenverbod? Wat is nu het partijstandpunt van CD&V, van Open Vld en van sp.a? Het wordt langzaamaan tijd om net als Groen! indertijd, en nu eindelijk ook Spirit, kleur te bekennen.

Tijdens de campagne hebben wij ook expliciet gewaarschuwd voor het sneeuwbaleffect dat de beslissing van Antwerpen zou veroorzaken. Nu, amper een half jaar later, merken we dat alle rechtse partijen zich lokaal zonder enige gêne steeds meer laten verleiden tot het aangaan van een alliantie met het Vlaams Belang om een loketverbod te realiseren in hun gemeente of stad. Opnieuw, in navolging van de situatie in Antwerpen, zonder overleg met de sociale partners, zonder gesprekken met de doelgroep zelf, zonder enig debat over de gewenste houding tegenover diversiteit in de eigen gemeente. Laat ons wel wezen: terwijl op het gebied van tewerkstelling en onderwijs het beleid lokaal en nationaal vaak ver achterblijft, en men geen concrete maatregelen zoals antiracismeclausules, streefcijfers, actieplannen durft te hanteren, slaagt men er telkenmale wonderwel in om op korte termijn, zonder enige visieontwikkeling straffe stoten uit te halen met betrekking tot symbolen. In naam van de neutraliteit. In naam van de onderdrukte allochtone vrouw, in naam van goed beleid.

Zelfs al zegt Naïma met de hoofddoek dat ze dat paternalistische geweeklaag niet hoeft, maar dat ze gewoon haar job verder wil uitoefenen zoals oorspronkelijk afgesproken was toen ze haar contract tekende. Dat zij helemaal niet de connotatie van onderdrukking koppelt aan haar keuze, maar het integendeel ziet als een teken van eigenheid. Dat ze hoegenaamd niet de intentie heeft om mensen te bekeren, maar gewoon zichzelf wil zijn. De hoofddoek mag dan in de ogen van wie de religie niet belijdt een historisch middel van onderdrukking zijn, voor de vrouwen die hem draagt is het dat vaak niet. Wiens standpunt is het belangrijkst? En waarom? Verder nog – want we willen zeker niet ontkennen dat er misbruiken zijn -: op welke manier helpen we vrouwen die werkelijk onderdrukt worden: door hen hun zelfstandigheid te ontnemen, of door hen de kans te bieden deel te nemen aan het sociale leven? Waarvan is de neutraliteit het beste gediend: door mensen te weren die hun eigenheid uitdrukken maar hun job goed doen, en de klanten voor hun loket correct verder helpen, of door het gebruik van een goede gedragscode en een goed huishoudelijk reglement? En hoever gaat die neutraliteit dan (Het voorbeeld van Antwerpen, met een verbod op pins, buttons, oorbellen voor mannen enzovoort getuigt alvast van een grote absurditeit…)? Wat bevordert diversiteit en een pluralistische visie op de maatschappij? Wij wachten allang op een eerlijk debat daarover.

Voor een overheid die te pas en te onpas schermt met de bewering dat ze een pluralistische maatschappijvisie aanhangt en diversiteit belangrijk vindt, lijkt de realiteit behoorlijk ontnuchterend: diversiteit mag, maar ze mag niet gezien worden achter het loket. We kunnen alleen maar vaststellen dat in het debat over een dergelijk beladen symbool als de hoofddoek de sentimenten en connotaties van vele hoofddoekdragers zelf niet worden meegenomen, opzij worden geschoven ten voordele van de eigen opinie, genegeerd worden ten gevolge van een absolute visie op de plaats van de vrouw in de islam. Als we ooit een meer vrouwvriendelijke interpretatie van de islam willen, als we mee willen werken aan de verdere emancipatie van een kwetsbare groep, als we ooit diversiteit en pluralisme eerlijk ter harte willen nemen, dan lijkt het ons dringend noodzakelijk het debat aan te gaan over de inhoud en reikwijdte van diversiteit, zonder direct te schieten op symbolen. Vandaag is het omgekeerde het geval: we beginnen met symbolen, en durven voor de rest het debat over diversiteit niet aan. Stellen de wisselmeerderheden die deze verboden hebben goedgekeurd zich ergens in die gemeenten de vraag of en hoe ze vrouwen met een hoofddoek zullen helpen om een job te vinden in een dergelijk klimaat? Of steken ze ze telkens weg, in achterkamertjes, waar niemand hen kan zien? Hebben ze een plan dat discriminatie van hoofddoekdragende vrouwen aanpakt?

Veel vragen. Wie is bereid? Wij zijn alvast van plan om in de Antwerpse gemeenteraad nogmaals een poging te wagen om de dresscode aan te passen. Wij hopen daarbij expliciet op de steun en stem van de progressieven, sp.a en Spirit inbegrepen.

 

De Morgen, 2008.01.30, Meyrem Almaci / Freya Piryns