Turkse vrouwen die thuis slaag krijgen van hun man mogen terugslaan om zich te verdedigen. Bovendien worden zij aangemoedigd om juridische stappen te ondernemen tegen hun gewelddadige partner. Dat besliste het Directoraat voor Religieuze Zaken.

ISTANBUL l Het Directoraat heeft alle 80.000 moskeeën in Turkije onder zijn bevoegdheid en is een gerespecteerde overheidsinstelling. Het voert al jaren strijd tegen vrouwonvriendelijke interpretaties van islamitische voorschriften. De recente beslissing is uitgelekt in een krant.

Het was de onafhankelijke krant Radikal die met het bericht naar buiten kwam en het is inmiddels overgenomen door andere media. Het blad citeert een hoge vertegenwoordiger van het Directoraat die er ondubbelzinnig over was dat Turkse vrouwen in een nabije toekomst niet meer lijdzaam het geweld van hun partners zullen moeten ondergaan. De functionaris zei uitdrukkelijk dat ze zich mogen verzetten tegen agressieve daden en dat ze desnoods mogen terugslaan uit zelfverdediging.

In Turkije is huiselijk geweld vanwege de man nog wijdverspreid en het Directoraat heeft nog een andere aanbeveling om dat tegen te gaan. Het roept vrouwen op om juridische stappen te ondernemen tegen geweldplegers, zeker ook als het gaat om hun echtelijke partner. Het zal verre van eenvoudig zijn om Turkse vrouwen tot zo’n stap te overhalen maar dat de religieuze autoriteit zoiets aanbeveelt, is op zich uitermate ophefmakend.

Uit onderzoek blijkt dat een op de drie vrouwen in Turkije lijdt onder geweld binnen de familie en het Directoraat onderstreept dat de man volgens de regels van de islam niet het recht heeft om zijn vrouw te slaan. “Tenslotte heeft ook de profeet Mohammed zijn vrouwen niet geslagen”, luidde het nog.

Het Directoraat is nog niet zo lang geleden al in de kijker getreden met brede campagnes tegen zogenaamde ‘eremisdaden’, die kunnen gaan tot het vermoorden van een vrouw die de naam van de familie te schande gemaakt zou hebben. Het komt in Turkije maar ook in Turkse gemeenschappen in het buitenland nog regelmatig voor dat een ‘eremoord’ op een vrouw wordt gepleegd met medeplichtigheid of minstens medeweten van delen van de familie.

Bovendien zet het Directoraat regelmatig acties op het getouw ten gunste van betere schoolopleidingen voor meisjes. Rond dat onderwijs is er nu een ruzie aan de gang die Turkije in twee kampen verdeelt. De regerende AK-Partij van premier Erdogan en de nationalistische MHP willen het verbod op hoofddoeken aan de universiteiten versoepelen.

In 1980 heeft de militaire junta die toen een staatsgreep pleegde voor meisjesstudenten het verbod ingevoerd om aan universiteiten een hoofddoek te dragen. Meisjes die de hoofddoek toch willen dragen werd de toegang tot de universiteit ontzegd.

AKP en MHP vinden dat een schending van de mensenrechten en een aanslag op het recht op onderwijs, maar de seculiere Turken vinden het een poging om de islamisten weer wat meer macht toe te schuiven. Om de verandering door te drukken, is een grondwetswijziging nodig, maar beide partijen beschikken daarvoor over een voldoende meerderheid.

Directoraat voor Religieuze Zaken komt op voor vrouwenrechten:

Tenslotte heeft ook de profeet Mohammed zijn vrouwen niet geslagen

De Morgen, 2008.01.30, Frank Schlömer